Obie umowy nie są umowami o pracę, ale rozliczają się zupełnie inaczej. Zlecenie jest umową starannego działania, a dzieło umową rezultatu, czyli zamawia się konkretny, policzalny efekt (np. projekt, tekst, obraz). Ta różnica przekłada się na składki.
Umowa zlecenie
- Co do zasady podlega obowiązkowym składkom emerytalnej i rentowej, a składka chorobowa jest dobrowolna.
- Składka zdrowotna wynosi 9% podstawy po odliczeniu składek społecznych.
- Koszty uzyskania przychodu to 20% (liczone od przychodu pomniejszonego o składki społeczne).
- Zleceniobiorca, który jest uczniem lub studentem do 26. roku życia, jest zwolniony ze składek, a przychód do rocznego limitu nie podlega PIT (ulga dla młodych).
- Jeśli masz już inny tytuł do ubezpieczeń (np. etat z pensją co najmniej minimalną), ze zlecenia płacisz tylko składkę zdrowotną.
Umowa o dzieło
- Zwykle nie podlega składkom ZUS, ale zleceniodawca ma obowiązek zgłosić umowę do ZUS (formularz ZUS RUD, 7 dni).
- Koszty uzyskania przychodu to 20%, a przy przeniesieniu praw autorskich 50% (w rocznym limicie 120 000 zł).
- Zaliczkę na PIT potrąca płatnik (12%), a rozliczasz się w rocznym PIT.
- Gdy umowę o dzieło zawierasz z własnym pracodawcą, a dotyczy obowiązków z etatu, traktuje się ją jak zlecenie ze składkami.
Przykład: 6000 zł brutto
| Umowa | Składki | PIT | Na rękę | Koszt zleceniodawcy |
|---|---|---|---|---|
| Zlecenie | 1 154,80 zł | 511 zł | 4 334,20 zł | 7 075,80 zł |
| Zlecenie, student do 26 lat | 0 zł | 0 zł | 6 000,00 zł | 6 000,00 zł |
| Dzieło, KUP 20% | 0 zł | 576 zł | 5 424,00 zł | 6 000,00 zł |
| Dzieło, KUP 50% (prawa autorskie) | 0 zł | 360 zł | 5 640,00 zł | 6 000,00 zł |
Różnica jest wyraźna: przy tej samej kwocie brutto dzieło daje na rękę o około 1100 zł więcej niż standardowe zlecenie, bo nie ma składek. Dlatego umowy o dzieło są popularne, ale też uważnie sprawdzane.
Nazwa umowy nie przesądza o jej charakterze. Jeśli faktycznie pracujesz pod kierownictwem, w stałych godzinach i w miejscu wskazanym przez zleceniodawcę, ZUS lub sąd mogą uznać umowę za stosunek pracy albo zlecenie ze składkami. W niepewnych sytuacjach skonsultuj się z prawnikiem lub księgowym.
Jak policzyć swój przypadek
W kalkulatorze zlecenia ustawisz wiek, status studenta, inny tytuł do ubezpieczeń i dobrowolną chorobową, a w kalkulatorze dzieła wybierzesz koszty 20% lub 50%. Każdy wynik ma rozbicie krok po kroku.